Het professionaliseren van docenten beroepsonderwijs

Dossier: Talentontwikkeling via het (v)mbo
Laatst bijgewerkt op: 19-03-2015

Utrechtse vmbo-docenten werken hard aan hun professionalisering. Met het project de Utrechtse Meester-Docent (UMD) worden docenten van alle vmbo-scholen in de stad Utrecht opgeleid tot topdocenten.
Professional in Beeld (PiB) was een innovatiearrangement rond vakmanschap van de (v)mbo docent.

Utrechtse Meester-Docent vmbo

Het project ‘de Utrechtse Meester-Docent vmbo’ (UMD) is in de herfst van 2009 officieel van start gegaan. Met het UMD richt het Utrechtse vmbo zich op het trainen van alle docenten in Nederlands, wiskunde en burgerschapsdidactiek/pedagogiek. Kennis wordt opgefrist of bijgespijkerd. De trainingen zijn vooral gericht op de actuele inzichten wat betreft doceren in taal, rekenen en burgerschap. Waarin de vraag centraal staat: ‘Hoe pas je deze thema’s in je onderwijs toe?’ De eerste docent die het assessment succesvol doorliep was Ahmet Karaca, docent techniek aan het Trajectum College.

Keurmerk
De educatieve partners in Utrecht (hogescholen en universiteit) hebben de trainingen en het keurmerk vmbo-docent samen ontwikkeld. Wordt de training voldoende afgerond, dan ontvangt de docent het certificaat ‘Utrechtse Meester-Docent’.

Burgerschap
Burgerschap is (naast taal en rekenen) een van de centrale thema's. Op het Globe College ondersteunen studenten van de lerarenopleiding van de HU de mentoren bij het ontwikkelen van lesactiviteiten rond burgerschap:

Themagroep Taal
Binnen het UMD-project zijn er diverse themagroepen. In die groepen worden de UMD-thema's taal, rekenen en burgerschap diepgaand uitgewerkt. De themagroep Taal boog zich op 21 november 2011 bijvoorbeeld over de vraag: hoe stel je een taalbeleidsplan voor je school op?

De lerarenopleiding Archimedes van Hogeschool Utrecht regisseert en coördineert de inhoudelijke ontwikkeling van UMD. De deelnemende vmbo-scholen zijn Trajectum CollegeGlobe CollegeVia Nova CollegeCentraal CollegeX11, het Wellant College (locatie Utrecht) en de Utrechtse School.

Professional in Beeld

Professional in Beeld (PiB) was een innovatiearrangement rond vakmanschap van de (v)mbo docent.

In PiB werkten drie vmbo-scholen (Trajectum College, Minkema College, Flora College) en de lerarenopleiding Archimedes van Hogeschool Utrecht (HU) samen. Onderzoekers vanuit het Lectoraat Beroepsonderwijs van de HU ondersteunden het project.

Vakbekwaamheid 
De projectpartners signaleerden:

  • dat het vakmanschap van vmbo-docenten over het algemeen niet voldoet aan de eisen die een specifieke vmbo-context stelt aan de vakbekwaamheid van een docent;
  • dat deze eisen onvoldoende zijn terug te vinden in de lerarenopleiding en professionaliseringstrajecten van nieuw en zittend personeel.

Leerwerkgemeenschappen
Het project PiB had daarom als doel om het vakmanschap van de docent Beroepsonderwijs te expliciteren en opleidings- en professionaliseringsactiviteiten naar dit vakmanschap te ontwikkelen. Hiertoe zijn vier leerwerkgemeenschappen ingericht: één binnen de lerarenopleiding van de HU, de overige op drie vmbo-scholen. Elke leerwerkgemeenschap werkte door middel van actieonderzoek aan een beschrijving van het vakmanschap en de ontwikkeling van professionaliseringsactiviteiten voor collega’s en docenten in opleiding.

Stimulated Recall Interviews
Eén van de deelonderzoeken binnen PIB was het analyseren van het vakmanschap van vmbo-docenten in de drie participerende vmbo-scholen via de methode Stimulated Recall Interviews. Deze methodiek is een interviewtechniek waarbij een docent, direct na zijn gegeven les, bevraagd wordt om zijn gedachten en beweegredenen achter zijn/ haar handelen te expliciteren. Het geeft inzicht in het denken achter het ‘hoe’ van onderwijzen en gaat dus over het ‘waarom’ van dat onderwijzen. Met dit deelonderzoek wilden wij bereiken dat de gefilmde praktijksituaties en de analyses hiervan, ons meer zicht gaan geven op het competentieprofiel en de bijbehorende gedragsindicatoren van een vmbo-docent. Het leverde een concretisering op van het gedefinieerde vakmanschap door de leerwerkgemeenschappen. Dit onderzoeksmateriaal, de gefilmde praktijksituaties en de reflecties hierop door de betreffende docent, kunnen weer op hun beurt gebruikt worden als opleidings- en professionaliseringsmateriaal.

Opbrengsten

Opbrengsten van PiB  zijn getoond tijdens de conferentie Het vakmanschap van de docent in oktober 2011. Een deel ervan staat hieronder.

De eindrapporten zijn op te vragen via de website van het lectoraat.


Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.

Sluiten