Leesbeleving en leesplezier

Dossier: Taal en lezen
Laatst bijgewerkt op: 19-03-2015

Wie met plezier leest wordt een steeds vaardiger lezer, en gaat als gevolg daarvan weer vaker lezen. Maar hoe bereik je dat, leesplezier?

Plezier in lezen hangt af van wat we lezen, het beschikbare aanbod (houden we van het genre of het onderwerp of juist niet), waarom we lezen (moet het voor het werk of lezen we voor eigen plezier) en waar we lezen (lekker ontspannen in bed of op de bank, of wachtend op een koud station). Ook de stemming waarin we zijn, de tijd die we ervoor hebben en de rust, bepalen onze leesbeleving en ons leesplezier.

Aidan Chambers
De sociale context van het lezen, of de leesomgeving, beïnvloedt de manier waarop we lezen. In De leesomgeving en Vertel eens beschrijft Aidan Chambers (2002) hoe leraren, bibliothecarissen, ouders en andere volwassenen kinderen kunnen assisteren van boeken te genieten onder het motto ‘readers make readers’. Hij werkt hierin het principe van ‘de leescirkel’ uit voor de leesbevordering thuis en op school. 

Invloed vrij lezen
Wie vaak voor het plezier leest, wordt een steeds vaardiger lezer, en gaat als gevolg daarvan weer vaker lezen. Het positieve effect van dit 'vrij lezen' gaat zowel op in de vrije als in de schoolse tijd. De schoolprestaties profiteren ook mee, en wel via de leesvaardigheid. Nederlandse scholieren besteden internationaal gezien echter weinig tijd aan lezen voor hun plezier.  

De Leesmonitor
De Leesmonitor biedt een overzicht van actuele en relevante onderzoeksgegevens over de leescultuur, leesbevordering en literatuureducatie in Nederland. De belangrijkste resultaten van toonaangevend wetenschappelijk, sociologisch en marktonderzoek worden op bondige en toegankelijke wijze beschreven.

Dat gebeurt aan de hand van zes thema’s:

  • leestijd
  • leesmotivatie
  • leesvaardigheid
  • literaire competentie
  • digitalisering
  • basisgegevens over de leesinfrastructuur.

De Leesmonitor is een onmisbare kennisbank voor iedereen die geïnteresseerd is in cijfers, feiten en onderzoeksgegevens over lezen, leesgedrag, leesbevordering en literatuureducatie. De Leesmonitor is een initiatief van Stichting Lezen, het kennis- en expertisecentrum voor leesbevordering en literatuureducatie.

Kunst van Lezen
Lezen is een onmisbare vaardigheid in onze samenleving. Lezen en literatuur geven zin en glans aan het leven. Het ministerie van OCW wil daarom dat ieder kind kennismaakt met de waarde en het plezier van lezen, thuis en op school. Omdat het niet vanzelfsprekend is dat iedereen voldoende in aanraking komt met de wereld van het boek, is het programma Kunst van Lezen geïnitieerd in 2008. De Bibliotheek Utrecht werkt met vijf basisscholen aan dit programma: De Baanbreker, De Boomgaard, basisschool Op Dreef, Basisschool de Pijlstaart en de Rietendakschool. De scholen willen met Kunst van Lezen meer structuur aanbrengen in hun leesbevorderingsactiviteiten door het opstellen van een leesbevorderingsplan. Daarnaast vinden de scholen de leesmotivatie van hun leerlingen een belangrijk instrument om leerlingen taalvaardiger te maken.

Praktijkvoorbeeld: de leesomgeving van een vmbo klas
Docent Ellen Vis van het Christelijk College Zeist richtte samen met de leerlingen van vmbo-1 een leesomgeving in. De stilleestijd is ingeroosterd en leerlingen geven hun mening over de boeken die ze hebben gelezen met een cijfer en een opmerking over het boek. Leerlingen met dyslexie of leesproblemen lezen met een ICT-middel.


Meer over Leesbeleving en leesplezier

Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.

Sluiten