Brainstormen over burgerschap

Dossier: Burgerschap en integratie
Laatst bijgewerkt op: 15-05-2014

Onderwijsprofessionals geven antwoord op drie vragen over burgerschap. Jaap Patist bijt het spits af.

Jaap Patist is docent en onderzoeker geschiedenis, bij Instituut Archimedes (Hogeschool Utrecht). Ook doet hij onderzoek naar thema’s als ‘de pedagogische relatie in multiculturele klassen’, ‘de samenhang of keuze tussen onderwijsvisie en beleidsmatig handelen van schoolleiders op kleurrijke scholen’ en ‘multiperspectiviteit in het onderwijs’. Als eerste beantwoordt hij drie vragen over burgerschap.

1. De staat bedeelt het onderwijs een steeds grotere opvoedkundige taak toe. Terecht of niet?

Ik denk dat er teveel opvoedkundige aspecten naar de school toekomen, waardoor de vakinhoudelijke ontwikkeling onder druk komt te staan. De school mag niet budgettair neutraal steeds meer van deze taken op zich nemen die door maatschappelijke ontwikkelingen blijkbaar niet meer aangestuurd wordendoor de samenleving in al haar verschijningsvormen. Wel blijft het belangrijk om daar waar mogelijk is met je vak aan te sluiten op de maatschappij in en om de school en ook bij te dragen aan een grotere betrokkenheid.

2. Wat kunnen scholen zelf doen om het burgerschap van hun leerlingen te ontwikkelen? Geef één goede tip. 

Veel docenten zijn op dit punt onbewust bekwaam. Maar doordat ze zich niet bewust zijn van hun vormende activiteiten kunnen zij dat extra stukje inzicht  netniet aan de leerlingen meegeven. Op de scholen zie ik heel veel samenwerkende werkvormen. Vrijwel nergens zie ik aan het einde van een les een terugkoppeling van de docent over de werkprocessen die hij/zij heeft geobserveerd. Bijvoorbeeld over de meerwaarde die een goede samenwerking met zich meebrengt;  of over de nadelen van een slechte samenwerking.   

3. Veel in Nederland geboren allochtone jongeren lijken te worstelen met hun identiteit: zijn ze Nederlander of toch Marokkaan of Antilliaan? Kan burgerschap bijdragen aan een bovenliggende identiteit?

Ik denk dat alle jongeren in hun puberteit worstelen met hun identiteit. Bij allochtone jongeren zit daar misschien nog een extra component bij, maar ik denk niet dat dit nu typisch een onderwerp van burgerschap is. Ik ben wel overtuigd dat je de achtergrond van de kinderen in de klas moet betrekken in je les(voorbereiding). Een multiperspectieve benadering van een onderwerp (sekse, sociaaleconomisch, seksuele geaardheid, geboorteplaats, etnische achtergrond, plek in de groep, etc.) zal de kinderen eerder helpen om zich gezien en geaccepteerd te voelen.

Ook in deze rubriek? Stuur een e-mail.

Meer over Brainstormen over burgerschap

Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.

Sluiten