Integraal Kind Centrum: de vierdimensionale brede school

Dossier: IKC of Brede school
Laatst bijgewerkt op: 27-02-2015

Is het ouderwets als uw brede school nog geen Integraal Kind Centrum heet? Nee. Bij IKC-vorming gaat het nog steeds om het feitelijk realiseren van een gewone brede school.

Vaak wordt het Integraal Kindcentrum omarmd als een alternatief voor de brede school. 'We gaan geen brede scholen meer bouwen; we gaan Integrale Kindcentra ontwikkelen', klonk het op een congres. Maar als we teruggaan naar de bronnen van de bredeschoolvorming, dan zien we in andere landen (bijvoorbeeld in Scandinavië) al sinds jaar en dag brede scholen die volledig voldoen aan het beeld dat een Integraal Kindcentrum nu in ons land oproept. Kennelijk zijn de verschijningsvormen die veel brede scholen in ons land hebben aangenomen geëvolueerd tot een vorm waarin integraal denken rondom kinderen nog niet volledig tot zijn recht kon komen.


De vierde dimensie
Het is vanuit dat besef interessant te zien hoe het denken over wat een brede school werkelijk kan zijn zich de afgelopen tijd voluit manifesteert in de verschijningsvorm Integraal Kindcentrum. De kernbegrippen in de bredeschoolvorming zijn:

1. gezamenlijke pedagogische visie
2. organisatie
3. partnerschap 

Aan die dimensies wordt nu in het IKC een vierde dimensie toegevoegd:
4. integraal denken en werken rondom kinderen en jongeren.

Dat brengt ons bij het essentiele verschil tussen de 'tradionele brede school' en het IKC: vanuit integraal denken ontstaat een organisatie waarin waar mogelijk ontschotting heeft plaatsgevonden tussen de verschillende partners. Dan gaat het om organisatie en aansturing daarvan, het gebouw en het gebruik daarvan en – misschien wel het belangrijkste – er is sprake van één team.

Die vierde dimensie bepaalt vervolgens sterk hoe de eerste drie eruit zien en zo ontstaan er onder de vlag van IKC verschillende verschijningsvormen. Er zullen meer echte IKC’s komen. Hieraan liggen niet alleen inhoudelijke motieven ten grondslag, maar ook financieel-economische motieven door de veranderde positie van opvangorganisaties.

Wat verstaan we onder een Integraal Kindcentrum?
In Op weg naar een integraal Kindcentrum schrijft Frank Studulsky:

"Er is sprake van één team, dat een dagprogramma binnen één en dezelfde pedagogische visie verzorgt, waar, naar keuze, deels of geheel gebruik van gemaakt kan worden. De omgeving biedt een totaalpakket op het gebied van educatie, opvang en ontwikkeling, waarbij wel functionele specialismen zijn (inclusief taakverdeling), maar geen institutionele en organisatorische verdeling.”


Wat onderscheidt dan het IKC van de (gemiddelde) Brede School zoals deze zich doorgaans in ons land ontwikkeld heeft?
In 2010 presenteerde de Klankbordgroep Integraal Kindcentrum een verkennend rapport waarin duidelijk wordt dat het IKC in feite een sterk geïntensiveerde verschijningsvorm is van de brede school zoals deze in oorsprong ontwikkeld is.

Sindsdien wordt er in veel groepen gesproken over het Integraal Kindcentrum: door wethouders, expertgroepen, in Landelijke Pedagogische Studiecentra, in ontwikkelgroepen Innovatie Brede School, door onderwijsadviseurs, door onderzoekers vanuit de Kinderopvang en vanuit onderzoekbureaus. Ook in diverse gemeenten wordt concreet gedacht over de realisering van een Integraal Kindcentrum of is men zelfs aan de uitvoering ervan bezig: Ede, Almere, Waalwijk en vele andere gemeenten. Ook regionaal wordt nagedacht over het IKC in relatie tot de positie en de toekomst van het onderwijs.

Terug naar de werkvloer. De ontwikkeling van IKC heeft een onmiskenbare invloed op het denken, ook binnen partners van brede scholen zelf. Het onderwijs verandert: bijvoorbeeld dat op de Merwijckschool.

Nadenken over het Integraal Kindcentrum betekent herontdekken van wat in de ontwikkeling van brede scholen al het meest belangrijke bleek te zijn: werkelijk integraal denken over de wijze waarop het kind en de jongere als uitgangspunt van denken kunnen worden genomen. De vierde dimensie blijkt fundamenteel te zijn voor een nieuw perspectief op de brede school.

Meer over Integraal Kind Centrum: de vierdimensionale brede school

Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.

Sluiten